باز گذاشته بود ، و ملك هند و زمين كابل به خدمت او مفوض گردانيده بود ، و آن سفر از براى تنزه بود ، و بلقيس كه پادشاه يمن بود [ ( 1 ) ] و ايمان آورده بود ، در نكاح او آمده ، و مهتر سليمان را سيصد زن در نكاح بود ، و هفتصد كنيزك سريت داشت . چون مهلت او به آخر رسيد ، در بيت المقدس آمد ، و وضو ساخت ، و در نماز بايستاد ، و جان به حضرت رب العالمين فرستاد ، و يك سال بايست ، تا جن و انس را معلوم شد ، كه نقل كرده ، و او را پسرى بود رجعيم [ ( 2 ) ] نام به تخت بنشست . و اللّه اعلم بخواتيم الاحوال و الاعمال ، و الحمد على كل حال . يونس النبى عليه السلام يونس بن مالك متى از اولاد ابشا [ ( 3 ) ] بود ، و بروايت تورات ، از فرزندان يهودا بود ، حق تعالى او را بعد سليمان عليه السّلام ، باهل بديوسى [ ( 4 ) ] فرستاد ، كه آن را درين وقت موصل ميگويند ، و او را ايشان تكذيب كردند ، و ايشان را او به عذاب وعده كرد ، و از ميان بيرون رفت . چون عذاب در رسيد ، قوم او به حضرت حق بناليدند و توبه كردند ، قبول افتاد ، و يونس را فرمان بود ، تا در ميان قوم رود ، و او را از توبهء ايشان معلوم بود ، بر عزيمت خشم [ ( 5 ) ] بر آمد ، تا در ميان قوم آورد ، چون در كشتى بنشست ، كشتى بايستاد ، همه اتفاق كردند ، كه در ميان كشتى كسى است ، كه به عقاب خداى گرفتار است ، قرعه بزدند ، بنام يونس آمد ، خود را در دريا انداخت ، ماهى را فرمان شد تا او را بگرفت ، و چهل روز در ميان شكم ماهى بماند ، نماز و تسبيح

--> [ ( 1 ) ] اصل : بودند . [ ( 2 ) ] كذا ، طبرى : رحبعم . تورات ( سفر ايام - 10 ) رحبعام . مسعودى و ابو الفداء رحبعم . گزيده ( 55 ) رجعيم . [ ( 3 ) ] طبرى و مير خواند : يونس بن متى . ابو الفدا : و متى ام يونس و لم يشتهر نبى بامه غير عيسى و يونس ، كذا ذكره ابن الاثير فى الكامل و قد قيل انه من بنى اسرائيل . نام يونس در عبرانى « يوناه » بود ، كه به مردم نينوا مبعوث شد ( ترجمان القرآن ج 2 - 105 ) در تورات سفر مخصوص بنام يونان بن امتاى موجود است ، كه تورات ويرا صاحب الحوت و پيغمبر نينوا ميداند . [ ( 4 ) ] كذا في الاصل ، ولى باتفاق مورخان نينوى صحيح است . [ ( 5 ) ] اصل حسم ، معنى آن فهميده نشد ، قرآن فرمايد : اذ ذهب مغاضبا . الانبياء 87 . شايد اين كلمه خشم يا حشم باشد .